حمل و نقل بعد از لوزان

 یادداشتم برای هفته نامه حمل و نقل که در شماره این هفته در ستون سخن روز این هفته نامه منتشر شده است. با تشکر از سعید شریعتی عزیز و گرامی که سابقه آشنایی با او به بیش از پانزده سال می رسد. ما هر دو می دانیم شاهرود و بسطام چقدر زیبا هستند و جایی بنام مجن برایمان آشناست.

HalmoNaghl_6تفاهم لوزان بعنوان یک پیروزی دیپلماتیک برای ایران در صفحه تاریخ درج شده است. اکنون سوالی که ذهن تحلیلگران بسیاری را به خود مشغول کرده است این است که در اقتصاد بعد از تفاهم لوزان چه روی داده است. پاسخ این پرسش بویژه برای صنعت حمل و نقل کشور مهم می باشد از آنجا که صنعت هواپیمایی دهه هاست که از تحریمهای یک جانبه ایالات متحده و تحریمهای بین المللی وضع شده به بهانه برنامه هسته ای رنج می برد. براستی در روزهای در پیشرو فضای حاکم بر فعالیتهای بخش حمل و نقل در کشور چه تغییر خواهد کرد؟

اولین بخش تحولات مربوط به صنعت هواپیماییست. تحریمهای وضع شده علیه این صنعت بیش از یکسال است که تغییر کرده است. در پی توافق بر سر برنامه مشترک در ژنو اعلام شد که تامین قطعه برای ناوگان هوایی مسافری موجود در کشور ممکن می باشد. طی ماههای گذشته شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران و شرکت هواپیمایی بویینگ وارد مذاکره شدند و حجم فزاینده ای از مبادلات قطعه و موتور را آغاز کرده اند. این تجربه نشان داد که تنها لغو یا تعلیق تحریمها برای احیای روابط بازرگانی کافی نیست و برای بازسازی زیرساختهای لازم برای انجام این مبادلات به زمان احتیاج است. در ماههای گذشته شاهد احیای بخشی از این روابط بوده ایم.

تنها احیای زیرساختها نیست که به گذشت زمان احتیاج دارد. فضای حاکم بر مبادلات اقتصادی و ذهنیت طرفهای تجاری ایران، بویژه در زمینه هواپیمایی به کندی تغییر می کنند. این واقعیت قابل ذکر است که در حالیکه شرکت بویینگ به مبادله با ایران روی آورده دادگاههای فدرال ایالات متحده به بررسی پرونده شرکت فوکر ادامه داده اند. این شرکت که در سالیان گذشته به یک شریک مهم تجاری صنعت هواپیمایی ایران تبدیل شده بود بدنبال تشدید تحریمها ناچار شد فعالیتهای خود را در ایران معلق کند. دولت فدرال ایالات متحده با استفاده از قوانین تحریم ایران علیه این شرکت طرح دعوا کرده است. اکنون علیرغم توافق دادستان با این شرکت برای پرداخت یک جریمه 21 میلیون دلاری و ختم پرونده ماه گذشته قاضی آمریکایی پرونده تصمیم به وضع جریمه سنگینی علیه این شرکت گرفت. او توافق دولت آمریکا و شرکت فوکر را به دلیل اینکه بقدر کافی تنبیه کننده نیست رد کرده است.

در هفته های آینده تلاش شرکتهای هواپیمایی ایران برای ملایم کردن فشار تحریمها و استفاده از راهکارهای قانونی موجود در توافق ژنو ادامه پیدا خواهد کرد. ولی کسی شکی ندارد که این راه دشواریست.  این واقعیت که امکان تشدید تحریمها به صفر رسیده است و گزینه لغو تحریمهای چند جانبه اتحادیه اروپا و یک جانبه ایالات متحده آمریکا اکنون قطعیت دارد باعث افزایش همکاریها با شرکتهای ایرانی خواهد شد. شاید این شرکتها در حال حاضر مجاز به خرید هواپیماهای مدرن نباشند ولی بعد از تفاهم لوزان افق سرمایه گذاری در آنها روشنتر از گذشته است و با استفاده از راهکارهای توافق ژنو می توانند بهره وری ناوگان خود را افزایش داده آماده بهره وری از فرصتهایی باشند که در آینده نزدیک پیش خواهند آمد. لوزان کشورهای ثالث و سرمایه گذاران خارجی را تشویق کرده است که فرصتهای سرمایه گذاری در این صنعت را جدی بگیرند.

اگر صنعت هواپیمایی در بخش حمل و نقل امیدوار تغییرات است، تقاضا برای استفاده خدمات حمل و نقل به ایران و در ایران رو به افزایش است. آغاز مذاکرات و توافق ژنو باعث شکسته شدن کلیشه های موهوم درباره ایران شد و تقاضای جهانگردان برای سفر به ایران را افزایش داد. اینک تفاهم لوزان چهره ای صلح دوست و آماده تعامل با جهان پیرامون را از کشور اسلامیمان ترسیم کرده است که افزایش بیشتر این تقاضا را در پی دارد. در حالیکه ناوگان هوایی داخلی به نوسازی احتیاج دارد، مسافران عازم ایران امروز به خدمات مسافرتی احتیاج دارند. اقتصاد ایران مدتهاست که منتظر شکوفایی صنعت توریسم در کشور است و نمی تواند از این فرصت صرفنظر کند. اینجاست که باید علیرغم تحریمهای موجود کوشید از این فرصت حداکثر بهره برداری را کرد.

در این شرایط این شبکه فرودگاهی کشور است که می تواند امکان و اجازه استفاده از این فرصت را به اقتصاد کشورمان بدهد. خوشبختانه گسترش این شبکه در سالهای گذشته  به هشت فرودگاه بین المللی و بیست و سه فرودگاه منطقه ای زیرساخت مناسبی در اختیار کشور قرارداده است که می تواند پذیرای پروازهای بین المللی به کشورمان باشد. گرچه همه امیدوارند روزی شرکتهای هواپیمایی داخلی سهم اصلی در انتقال مسافر و جذب جهانگرد را داشته باشند ولی در شرایط فعلی استفاده از فرصت موجود و درآمدزایی با زیرساختهای موجود به این معناست که مسیرهای بین المللی بیشتری بین شهرهای مختلف کشور و مراکز بین المللی ترانزیت مسافر در آسیا و اروپا برقرار گردد. تفاهم لوزان باعث افزایش علاقه شرکتهای بین المللی برای حضور در آسمان ایران خواهد شد و قطعا نهادهای دولتی از این فرصت نهایت استفاده را خواهند برد.

در استفاده این فرصت نباید نقش صنعت حمل و نقل جاده ای را فراموش کرد. آمار بالای تصادفات جاده ای در کشور و تلفات ناشی از آن همیشه یک دافعه در جذب سرمایه گذاری خارجی و جهانگردان بین المللی بوده است. در ماههای در پیش رو خوب است از فرصتی که تا لغو تحریمها در پیش است برای ارتقاء امنیت جاده ها و بزرگراههای کشور استفاده شود که خود به رونق فعالیتهای اقتصادی در کشور کمک خواهد کرد.

مهمترین اثر تفاهم لوزان و امید به لغو قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل و تحریمهای بین المللی در تغییر افق در پیشروی صنعت حمل و نقل کشور و کمک به تغییر فضای حاکم بر مبادلات بازرگانی بین المللی  این بخش مهم اقتصاد کشورمان است. در روزها و هفته های آینده شاهد خواهیم بود بسیاری پیش بینیهایی را ارائه خواهند کرد که از خوش بینی مفرطشان الهام می گیرد ولی واقعیت اینجاست که راه در پیش رو دشوار است و برای استفاده از فرصتهای در پیشرو برنامه ریزی دقیق و مبتنی بر رویدادها و تغییرات عرضه و تقاضا لازم و ضروریست.

دامن زدن به انتظارات و ابراز توقعاتی که برای تحققشان نه ابزار لازم و نه زیرساختهای کافی موجود است تنها به توان بخش حمل و نقل در بهره برداری از فرصتهای در پیش لطمه می زند. فراموش نکنیم یک تغییر بزرگ همیشه مجموع تغییرات کوچک است. در ماههای در پیش رو کارهای فراوانی برای انجام وجود دارد و بخش حمل و نقل می تواند پیشروی تحول بزرگی در اقتصاد کشورمان باشد. تحولی که وقوعش به لطف تفاهم لوزان و ماهها تلاش تیم مذاکره کننده ممکن شده است.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s