درسهای زلزله آذربایجان: بلوغ سازمانهای غیر دولتی

زمین لرزید. در ایران زمین همیشه می لرزد: رودبار، بم و حالا هم زلزله آذربایجان. زمین لرزید و باز خانه های کاهگلی فرورویخت و باز کودکان زیر آوارها ماندند. زمین باز هم خواهد لرزید وقتی در فلات ایران زندگی می کنی می دانی که زمین همیشه می لرزد. در این چند روز درسهای زیادی را می توان از واکنش به وقوع زلزله در آذربایجان فراگرفت که در مدیریت پاسخ به بحرانهای آینده می توانند مفید باشند:

اول. اطلاع رسانی. اطلاع رسانی در لحظه های اولیه هر بحرانی مهم ترین کار ممکن است. اینکه در هیچ شبکه تلویزیونی تا ساعتها بعد از وقوع زلزله خبری در اینباره منتشر نشد و حتی یک زیرنویس وضعیت اضطراری ارسال نشد توجیه پذیر نیست. همه مردم ایران در این موارد همیشه به صدا و سیما مراجعه می کنند، اینبار حتی به زعم رسانه های داخلی رسانه های بیگانه منبع اصلی اطلاع رسانی شدند. نیازی به یادآوری تاثیر منفی این رویداد بر اعتماد عامه به رسانه ملی نیست. از سوی دیگری بسیاری از طریق شبکه جهانی اینترنت، شبکه های اجتماعی آنلاین، ایمیل و پیامک تلفنی خبر وقوع حادثه را ساعتها قبل از اعلام رسمی آن دریافت کردند و به فکر کمک و امدادرسانی به مناطق زلزله زده افتادند. شاید بدنباشد یادآوری کنیم یک ورزشکار سرشناس کشورمان توانست خودش را به مراتب زودتر از بسیاری از مقامات مسوول به مناطق زلزله زده برساند. بسیاری از طریق همین شبکه ها در جریان نیازهای زلزله زدگان قرار گرفتند. صفهای طویل اهدای خون و بسیج خودجوش مردم گواه در صحنه بودن مردم ماست، اطلاع رسانی درست می تواند باعث شود که بهره وری حضور خودجوش مردم به حداکثر برسد. مردم ما از امتحان این زلزله روسفید بیرون آمدند.

دوم. سازماندهی گروههای امداد. در اولین ساعات زلزله می توان جان بسیاری را نجات داد. اما تنها گروههای امداد تعلیم دیده و ورزیده می توانند مصدومین را بدون آسیب بیشتر از زیر آوارها بیرون بکشند. واقعیت جغرافیایی سرزمین ما کوهستانی بودن آن است. شبکه راههای کشور در بسیاری از نقاط خود اولین قربانی زلزله است. در این شرایط نیروهای محلی در خط مقدم کمک رسانی به مصدومین قرار می گیرند. رویداد اخیر نشان داد که باید شبکه نیروهای امداد محلی را به  روستاها و مناطق صعب العبور کشور توسعه داد.

سوم. سنجش کارایی مدیریت بحران. این روزها از یک طرف از درد و رنج زلزله زدگان و قربانیان می شنویم، از انسانهایی نوعدوستی که در حال سازماندهی ارسال کمک به مناطق زلزله زده بطور خودجوش هستند و از سوی دیگر از وعده های مسوولین درباره کمکهای مالی و بازسازی دوماهه مناطق آسیب دیده. توانایی هر سیستم مدیریتی را در پاسخش به بحرانهای می سنجند. فرصت خوبیست که بدور از هیاهو و جنجال سیاسی به بررسی عملکرد سازمانهای ذیربط و سرعت پاسخگویی آنها بپردازیم. اگر خرابی جاده ها باعث کندی در پاسخگویی سازمانهای مسوول به زلزله بوده است باید در طرحهای آتی تاخیر ناشی از خرابی جاده ها را منظور کرد؟ بیایید تعصبات را کنار بگذاریم زلزله یک بلای فراگیر است و کاری به تعلقات سیاسی ما ندارد.ضعفهای سازمانها قبل از آنکه سیاسی باشند مدیریتی هستند و ضعفهای مدیریتی خیلی از اوقات ریشه در سازماندهی و برنامه ریزی دارند تا مجریان آنها. تجربه تلخ آذربایجان می تواند از تلخی زلزله های آینده بکاهد.

چهارم. چگونگی حداقل کردنهزینه اقتصادی. در کشور زلزله خیزی مانند ما وقوع زلزله یک احتمال نیست بلکه یک قطعیت است. برنامه ریزی برای کاهش زیانهای ناشی از زلزله باعث می شود تا زیانهای اقتصادی این رویداد طبیعی به حداقل برسد. نگاهی به زندگی اقتصادی شهرهای زلزله زده ای مانند رودبار، منجیل و بم نشان می دهد که ما هنوز تا رسیدن به وضعیت ایده آل در کاهش آثار اقتصادی زلزله ها راه طولانی در پیش داریم. بازسازی شهرها و روستاها تنها  شامل دوباره ساختن بناها و جاده ها نیست بلکه باید شامل بازسازی پتانسیل اقتصادی، ارتباطات  اجتماعی و شبکه های ارتباطی بشود. در روستاهای آذربایجان دهها نفر جان باخته اند و صدها نفر مجروح شده اند فقدان گروه اول و غیبت گروه دوم بر توانایی خانواده ها برای فعالیت اقتصادی در بلند مدت تاثیر می گذارد. علاوه بر این هنوز گزارشی از ارزیابی زیان ناشی از تلف شدن دامها و احشام روستاییان که منبع درآمدشان هم بوده است در دسترس نیست. بازسازی دو ماهه بناها شاید ممکن باشد ولی بازسازی جوامع به سالها وقت احتیاج دارد  و وقت آن است که نقش سازمانهای غیردولتی در انجام این مهم به رسمیت شناخته بشود.

پنجم. بلوغ سازمانهای غیردولتی و اجتماعی ایران. زلزله آذربایجان واقعه تلخی بود و هست ولی واکنش مردمی و سازمانهای غیر دولتی و اجتماعی به این واقعه در خور تمجید است. عملکرد بسیاری از این سازمانها نشان داد که دوره جوانی را پشت سر گذاشته اند و به بلوغ رسیده اند. اهدافشان مشخص است و چهارچوب برنامه هایشان تعیین می کند. جمعیت احیای ارزشها،  جمعیت دانشجویی امام علی، موسسه طه، بنیاد کودک و بسیاری دیگر از این گروهها از جمله اولین کسانی بودند که در صحنه حاضر شدند و به ارسال کمکهای مردمی و توزیع آنها در منطقه پرداختند. امروز جمعیت امام علی اعلام کرد که برنامه دارد در منطقه بماند و از دواطلبان به شرط داشتن روحیه کار جمعی دعوت به همکاری کرد. مطالعه عملکرد این سازمانها و ثبت گزارشهای آنها اولین قدم در تقدیر از نقش گسترده شان است.

ششم. تحریمها و کمکهای نوعدوستانه. زلزله اخیر نشان داد که چقدر تحریمها با نابود کردن زیرساختهای نقل و انتقالات بانکی می توانند بر مشارکت ایرانیان خارج از کشور و مبادلات اقتصادی آنها با ایران موثر باشند. درست است که بنیاد کودک پیشگام شد و جمعیت امام علی حسابی را در استرالیا اعلام کرد ولی برای بسیاری ارسال مستقیم وجه نقد به ایران و سازمانهای فعال در ایران اولویت داشت. افراد زیادی از سر خیرخواهی اعلام آمادگی کردند که کمکهای مردم را به ایران منتقل خواهند کرد. چقدر خوب است که این دوستان شرحی از فعالیتهایشان را اعلام کنند تا تصویر دقیقتری از این کمکها داشته باشیم. اما می توان حدس زد که موفقیت آنها تابعی از شبکه اجتماعی و تعداد دوستان و آشنایانشان بوده است. آدمهای زیادی بوده و هستند که هنوز مانده اند برای کمک چکار می توانند بکنند. در اینباره باید بیشتر نوشت.

ماههای پاییز آذربایجان در راهند و تجربه نشان می دهد که بسیاری از زلزله زدگان باید خود را آماده زندگی در سرپناههای موقت در ماههای سرد در پیشرو کنند. زلزله تمام شده است ولی لرزیدن بنای زندگی اجتماعی مردم اهر و ورزقان تازه شروع شده است. دوستی امروز پیام قشنگی فرستاده بود:»جوزدگی تمام شده است ولی کار اصلی تازه شروع شده است». بنظر می رسد خیلیها دارند آستینهایشان را برای کار اصلی بالا می زنند. زمین لرزید ولی شاید بتوان گفت مردم ما نلرزیدند.

[نسخه اولیه این یادداشت در روزنامه دنیای اقتصاد اول شهریورماه 1391 منتشر شده است]

اطلاعات بیشتر درباره کمک به زلزله زدگان آذربایجان

خوشبختانه دوستان در حال ارسال اطلاعات مختلف هستند. چندین نفر از دوستان اعلام کرده اند که کمکهای مردمی را منتقل خواهند کرد.  موسسات مهرطه و موسسه حمایت و یاری آسیب دیدگان اجتماعی (احیای ارزشها) هم درگیر کمک رسانی شده اند. من موسسه مهرطه را نمی شناسم ولی بچه هایی  که می شناسم تاییدشان می کنند. موسسه احیای ارزشها را می دانم که بچه های مدرسه مددکاری سابق و سازمان بهزیستی اداره می کنند و در کارشان حرفه ای هستند. الهام یکی از بچه های مدرسه مدیریت و اقتصاد شریف با آنها تماس گرفته است و این نتیجه تماس بوده است:

» به انجمن حمایت و یاری آسیب دیدگان اجتماعی زنگ زدم و همین الان هم داشتن کار می کردند و گفتند که برای کمک های غیر نقدی می تونیم حضوری بریم. اونها همه چی رو بار وانت می کنن و می فرستنذ. (نقل قول ایشونه) و البته شماره حساب هم دارن برای کمک های نقدی. من فردا میتونم برم و ببینم چه خبره. اگه الان کسی طرفای انقلاب، کارگر شمالی باشه بتونه بره سر بزنه خوبه. »
آدرس: میدان انقلاب کارگر شمالی، بین فرصت و نصرت، کوچه جعفرزادگان (جواهری سابق) پلاک 2- شماره تلفن: 66901010 لیست اقلام مورد نیاز را اینجا ببینید.

  موسسه مهرطه هم این بیانیه را داده است:

ما خانواده‌ی مهر‌طه تصمیم گرفتیم ازهرطریق ممکن به هموطنان خود در آذربایجان شرقی کمک کنیم. به همین خاطر از همه شما می‌خواهیم تا کمک‌های نقدی وغیر نقدی خود را به مهرطه بسپارند تا برای مناطق زلزله‌زده ارسال شود. طبق تماس تلفنی‌ای که با ستاد مدیریت بحران استان آذربایجان داشتیم، آب،‍ نان و کنسرو مهمترین نیاز آسیب‌دیدگان است. کمک‌های فوق را می‌توانید به نشانی موسسه: خیابان میرزای شیرازی، نرسیده به شهید بهشتی، کوچه شهدا، پلاک ۱۰ ارسال کنید. در ضمن موسسه آمادگی دارد کودکان آسیب‌دیده را اسکان موقت دهد.

حساب شماره ۱۴۷۸۵۰۴۵۷۹۷۹۲۱در شعبه اسفندیار بانک اقتصاد نوین (کد ۱۴۷) آماده دریافت کمک‌های نقدی شماست.
شماره تماس ۸۸۷۰۱۸۴۴، ۸۸۷۱۷۳۱۸، ۸۸۵۵۲۲۲۴

دفتر آیت ا… بیات زنجانی هم طی اعلامیه ای برای کمک به زلزله زدگان اعلام آمادگی کرده است:
ضمن آرزوی قبولی طاعات و عبادات برای همۀ مؤمنین، و عرض تسلیت به مناسبت درگذشت جمعی از هم میهنان عزیز در زمین لرزۀ استان آذربایجان شرقی و داغدار شدن خانواده های محترم آنان و صد البته محزون و داغدار شدن مردم عزیز ایران، به اطلاع می رساند این دفتر به حسب امر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی بیات زنجانی(مدظله العالی)، آمادگی خود را در جهت رساندن کمک های نقدی مومنین به عزیزان آسیب دیده اعلام می دارد. برای این امر شماره حساب 11011010 نزد بانک سینا به نام حضرت آیت الله العظمی بیات زنجانی اختصاص داده شده که برای سهولت در امر  پرداخت مبالغ،

شماره کارت: 8262 0259 4610 6393 و شناسۀ شبا: 01 0100 1011 8131 0205 0590 IR 96 مربوط به این حساب نیز اعلام می گردد.
بدیهی است پس از جمع آوری مبالغ، از طریق افراد مورد وثوق در جهت رساندن آنان به خانواده های آسیب دیده عمل خواهد شد. ان شاء الله

*اطلاعیه  جمعیت مستقل امداد دانشجویی – مردمی امام علی (ع)  فوری برای یاری آسیب دیده های زلزله آذربایجان*

به اطلاع می رساند که جمعیت مستقل امداد دانشجویی – مردمی امام علی (ع) تصمیم دارد تا امدادرسانی خود را به صورت حضوری در مناطق زلزله زده به انجام برساند. لذا تیم های امدادی ویژه ای را به منطقه آسیب دیده اعزام می کند.  بدین وسیله از کلیه افراد داوطلب بخصوص اشخاص آشنا به فعالیت های امدادی و مددکاری و پزشکی دعوت به همکاری داوطلبی حضوری می نماید.
همچنین از مردم نیکوکار برای دریافت کمک های مورد نیاز به صورت غیر نقدی و نقدی دعوت به عمل می آورد.
هم اکنون یک تیم شناسایی از جمعیت در منطقه حضور دارند. همچنین نخستین کاروان کمک های اعزامی دانشجویی و مردمی دوشنبه ظهر به منطقه ارسال می شود.
از کسانی که می توانند کامیون و کامیونت برای حمل و نقل در اختیار قرار دهند دعوت به عمل می آید. همچنین به اتومبیل برای حضور در مناطق آسیب دیده نیاز داریم.

خانه ایرانی مولوی به صورت شبانه روزی آماده دریافت نیازمندی های اعلام شده می باشد
آدرس محل جمع آوری کمک های غیر نقدی: تهران، خیابان مولوی، روبروی سه راه تختی، پلاک 3، خانه ایرانی
تلفن: 55603436، 55154165، 09365088542

شماره حساب واریز کمک های نقدی
94 / 577468 شماره حساب جاری جام بانک ملت به نام جمعیت دانشجویی امام علی
شماره کارت عابر بانک
1308 7003 3377 6104 به نام جمعیت دانشجویی امام علی
لطفا پس از واریز حتما با شماره 23051110، و یا یکی از شماره های بالا تماس بگیرید و شماره پیگیری خود و مبلغ واریزی را به ما اعلام فرمائید. همچنین می توانید شماره پیگیری و مبلغ واریزی را برای تلفن همراه بالا اس ام اس فرمائید. در ضمن واریز اینترنتی کمک ها از طریق لینک زیر در وبسایت جمعیت امکان پذیر است
http://www.sosapoverty.org/payment.aspx

لیست اقلام مورد نیاز برای ارسال به منطقه آسیب دیده از زلزله
نان (ترجیها خشک)، آب بسته بندی، غذاهای کنسروی، کمپوت، بیسکوئیت، کشمش، خرما، شیر خشک، شکلات، انجیر خشک، نمک
دارو، بروفن، دیکلوفناک، قرص ضد اسهال، آنتی بیوتیک، پودر ORS، گاز استریل، بتادین، الکل، باند، چسب زخم، سرم، ماسک، پماد سوختگی، فشارسنج
چادر برای اسکان، پتو، طناب، میخ و چکش
وسایل بهداشتی، پوشک بچه، دستمال کاغذی، صابون، شامپو، مایع ظرفشویی و مواد شوینده و مایع آنتی باکتریال
دمپایی، لباس، لباس گرم، لباس زیر نو
چاقو، قاشق، لیوان، کیسه های نایلونی، حوله، جوراب
چراغ قوه، وسایل روشنایی، وسایل گرمایشی

زلزله آذربایجان و چند نکته

اول از همه تسلیت به هم میهنان عزیز آذربایجانی، در غم عزیزانی که چنین ناگهانی از دست داده اند شریکیم. زلزله یکی از مصایب کشورماست که همه ما یا چند تایش را به چشم دیده ایم، یا حس کرده ایم و یا درباره آنها شنیده ایم. درباره خود زلزله کاری نمی توان کرد ولی برای کمک به هم میهنان و در روزهای بعد از زلزله کارهای زیادی می توان انجام داد.  در شبکه های اجتماعی و دنیای مجازی بسیاری در حال ابراز همدردی با زلزله زدگان هستند و این نکته بسیار مثبتیست، اما در شرایط فعلی به اقدامات مثبت و سازنده احتیاج هست:

اگر در داخل کشورید:

اول. ابتدایی ترین کار اهدای خون به نظر می رسد. این یک لیست از مراکز اهدای خون در استان تهران است که تونستم پیدا کنم:

1- پايگاه مركزي اهداي خون ( همه روزه و جمعه ها )…خيابان انقلاب، خيابان وصال شيرازي، بالاتر از تقاطع طالقاني، شماره 99 تلفن: 5-88959093 تلفن گويا : 88972298 ساعت كار: 8 الي 22:00

2- واحد اهداي خون وليعصر (عج)ميدان وليعصر ، ابتداي بلوار كشاورز، ضلع جنوب غربي ميدان تلفن: 88899526 ساعت كار: 8 الي 20:00
3- واحد اهداي خون پيروزي (شهيد اسدي آذر) خيابان پيروزي، بين خيابان اول و دوم نيروي هوايي، پلاك
271 تلفن: 77479378 ساعت كار: 8 الي 20:00
4- واحد اهداي خون صادقيه ضلع شمال غربي فلكه دوم صادقيه، جنب آموزشگاه دخترانه بعثت
تلفن: 44061212 ساعت كار: 8 الي 20:00
5- واحد اهداي خون نارمك ( همه روزه و جمعه ها ) بزرگراه رسالت، بين ميدان رسالت و چهارراه سرسبز، نبش خيابان 49
تلفن: 77805570 ساعت كار: 8 الي 20:00
6- واحد اهداي خون آزادي ( همه روزه و جمعه ها ) ميدان آزادي، داخل پارك المهدي (عج)، جنب ساختمان شهر كتاب
تلفن: 66055009 ساعت كار:8 الي 20:00
7- واحد اهداي خون امام حسين (ع) ميدان امام حسين، ابتداي خيابان انقلاب، زير زمين پاساژ سادات
تلفن: 77529966 ساعت كار:8 الي 20:00
8- واحد اهداي خون نازي آباد ( فقط روزهاي زوج ) بازار دوم نازي آباد، كوچه نيكومرام، طبقه اول پاساژ الزهرا
تلفن: 55081301 ساعت كار: 8 الي  20:00
 9- واحد اهداي خون شهداي چيذر ( فقط روزهاي فرد ) خيابان حكمت ،چيذر، ميدان ندا

تلفن: 22674535 ساعت كار: 9 الي17:30

10- واحد اهداي خون بيمارستاني ميلاد بيمارستان ميلاد ورودي3 طبقه همكف،جنب آزمايشگاه
تلفن: 82032169 ساعت كار: 8:30 الي 17:00

11- واحد اهداي خون متروي شهرري ( همه روزه و جمعه ها ) ضلع شمالي متروي شهرري
تلفن: 55905515 ساعت كار: 9 الي 20:00

12- واحد اهداي خون متروي امام خميني (ره) ميدان امام خميني (ره)، ابتداي باب همايون
تلفن: 33991010 ساعت كار: 9 الي 20:00

13- واحد اهداي خون ورامينكمربندي شهيد بهشتي، خيابان مجتمع ادارات، خيابان اميركبير، كوچه خيام
تلفن: 36245377 ساعت كار: 8 الي 16:30

14- واحد اهداي خون رباط كريم ( فقط روزهاي فرد ) رباط كريم، بلوار مصلي، ضلع جنوب غربي ميدان معلم، روبروي مركز پيش دانشگاهي دارالعلم
تلفن: 56412055 ساعت كار: 8 الي 17:30

15- واحد اهداي خون شهداي افسريه بزرگراه بسيج، نرسيده به 20 متري افسريه، نبش كوچه 28 (شهيد ميراسماعيلي)
تلفن: 33659888 ساعت كار: 8 الي 20:00

16- واحد اهداي خون قدس ( فقط روزهاي زوج ) شهرستان قدس، خ 45 متري انقلاب، بوستان آزادگان، نبش خ صنعت 2
تلفن: 46833020 ساعت كار: 9 الي 17:30

17- واحد اهداي خون شهداي شهريار شهرستان شهريار، خيابان انقلاب، روبروي امامزاده اسماعيل (ع)
تلفن: 65263000 ساعت كار: 9 الي 17:30

18- واحد اهداي خون شهيد باقري ميدان خراسان، خيابان خاوران، خيابان شهيد قنطار، پلاك 21
تلفن: 33437006 ساعت كار: 8 الي 20:00

19-واحد اهداي خون شهداي كوٍثر (راه اندازي جديد) سعادت آباد ، بلوار دريا، ميدان كوثر تلفن
تلفن: ———- ساعت كار : 9 الي 20:00 (همه روزه به جزء ايام تعطيل)

20-واحد اهداي خون ابوذر ميدان ابوذر (فلاح) ، خيابان ابوذر، بعد از بيمارستان ضيائيان -بين باقري و اصغر نژاد – پلاك 706

دوم. مهمترین نکته باز نگه داشتن راههای ارتباطی برای واحدهای امدادی و آمبولانسهاست. اگر با عزیزانتان صحبت کرده اید و از سلامتی آنها اطمینان دارید از سفر بیهوده و غیرضروری اجتناب کنید.
سوم. جمع آوری کمکهای نقدی و غیرنقدی را بوسیله افراد امین و مطمئن انجام دهید. در اینگونه موارد احساسات مردم آنها را تشویق به اهدای پول نقد و وسایل مورد نیاز می کند. فراموش نکنید رسیدن کمکهای شما به زلزله زدگان است که مرهمی بر دردهای ایشان است. از سازمانهای رسمی که به آنها اطمینان دارید و یا از طریق مراکز محلی و افراد امین اقدام کنید. حتی اگر در شرایط فعلی به کانالهای ارتباطی اطمینان ندارید، کمک مورد نظرتان را کنار بگذارید تا بعدا به دست زلزله زدگان برسانید. زلزله در یک شب روی می دهد ولی زلزله زدگان تا ماهها با عواقب آن زندگی خواهند کرد و شبهای پاییز و زمستان در آذربایجان بسیار سردند.
چهارم.  یک نکته از  آنجایی که گویا در ورزقان کمبود آمبولانس وجود دارد، اگر خودروی شاسی بلندی مانند پاترول چهار در در اختیار دارید که فضای مناسبی دارد شاید بتوانید داوطلب نقل و انتقال مجروحان بشوید (درباره این یکی خودم خیلی مطمئن نیستم، ولی تجربه نشان می دهد که در شرایط فعلی رساندن مجروحان به بیمارستانها اولویت دارد).
اگر در خارج از کشور هستید:
اول. بخاطر تحریم راه مستقیمی برای ارسال پول به ایران وجود ندارد ولی می توانید با صلیب سرخ شهرتان تماس بگیرید و از آنها بخواهید کمکهای شما را ارسال کنند. فراموش نکنید اگر خودتان داوطلب جمع آوری کمکها بشوید احتمال اینکه صلیب سرخ ارسال کمکها را متقبل شود بیشتر است.
دوم. می توانید با تماس گرفتن با نماینده شهر و یا رسانه ها یادآوری کنید که تحریمها جلوی کمکهای انساندوستانه به ایران را گرفته اند. لغو تحریمها به مدت چند روز می تواند کمک بزرگی در ارسال کمک به زلزله زدگان باشد.
سوم. ماههای در پیشرو را فراموش نکنیم. اگر در خارج از کشور هستیم باید بکوشیم که بتوانیم در ماههای آینده که نیاز زلزله زدگان به کمکهای ارسالی بیشتر خواهد بود راهی برای ارسال کمک پیدا کنیم.

ساخت یک وب‌گاه یا وب‌نوشت رایگان در WordPress.com. قالب Baskerville 2 از Anders Noren.

بالا ↑

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: