اوباما و بحران اقتصادی: آغاز کشمکش

هفته پیش در حالیکه هزاران نفر راهی واشنگتن دی سی شده  بودند تا روز آغاز ریاست جمهوری باراک حسین اوباما ، اولین رئیس جمهوری آفریقای تبار آمریکا، را جشن بگیرند، این روز آغاز چالش دولت جدید آمریکا و بحران اقتصادی بود.
 ماه گذشته اقتصاد آمریکا 524,000 موقعیت شغلی را از دست داد و 632,000 نفر به جمع بیکاران آن اضافه شدند.  نرخ بیکاری به 7.2 درصد افزایش یافته است. بسیاری استدلال می کنند از آنجا که نرخ بیکاری با محاسبه نسبت جمعیت بیکار به جمعیت فعال تخمین زده می شود و در شرایط رکود جمعیت فعال اقتصادی بدلیل دلسرد شدن بسیاری کاهش می یابد، نرخ واقعی بیکاری بالاتر از 7.2 درصد است. شکی در این نیست که باید کاری کرد. اما چه کارباید کرد؟
آقای اوباما از چند هفته پیش مذاکره با سران کنگره و سنا را برای تصویب یک بسته مشوقهای اقتصادی به ارزش 825 میلیارد دلار آغاز کرده است. او با تایید بر اینکه اقتصاد نیازمند منابع است تا بتواند از رکود خارج شود از گروههای مختلف سیاسی و قانونگزاران خواسته است تا در تصویب سریع مفاد قانونی لازم همیاری کنند. با اینحال همه موافق چنین اقدامی نیستند.
منتقدان بسته پیشنهادی به  دو گروه تقسیم می شوند. گروه اول کسانی هستند که آنرا کافی نمی دانند. جوزف استیگلیتز برنده جایزه نوبل اقتصاد و مشاور اقتصادی دولت بیل کلینتون، رئیس جمهور اسبق، بر این باور است که این بسته کافی نیست. او با انتقاد از کسانیکه کاهش بیشتر مالیاتها را توصیه می کنند، یادآور می شود که کاهش مالیاتها در فوریه سال گذشته کمکی به  تشویق فعالیتهای اقتصادی نکرد. او استدلال می کند که در شرایطی که سرانه بدهی بالاست بعید است کاهش مالیتها باعث افزایش مصرف گردد.
در پاسخ به او مشاوران اقتصادی جورج دبلیو بوش از جمله آقای منکیو تاکید می کنند که راه نجات اقتصاد ایالات متحده در کاهش مالیاتهاست. آقای منکیو با ذکر مطالعات کریستنا رومر و دیوید رومر استدلال می کند که هر یک دلار کاهش مالیاتها باعث سه دلار افزایش تولید ناخالص داخلی خواهد شد. آقای منکیو همچنین در وبلاگ خود می نویسد که از افزایش اندازه دولت و دخالت آن در اقتصاد بیمناک است.  و بر این باور است بسته مذکور بیش از اندازه بر هزینه کردن و کمتر بر کاهش مالیاتها تاکید می کند.
   جوزف استیگلیتز چنین استدلالی را رد می کند. او با ذکر کاهش ارزش پس اندازهای بازنشستگی و رکود بازار مسکن و جهانی بودن بحران اخیر می گوید که  بر این باور نیست که تحلیلهای کریستینا و دیوید رومر راهنمای خوبی برای حل بحران فعلی باشند.  او همچنین یادآور می شود که تیم اقتصادی آقای بوش، از جمله آقای منکیو که استاد اقتصاد دانشگاه  هاروارد است،  یک نکته اصلی را در نظر نمی گیرند. کاهش مالیاتها باعث افزایش بدهی ملی می شود و از داراییهای کشور می کاهد. او بر این باور است که سرمایه گذاری در گسترش آموزش و زیرساختهای اقتصادی و تکنولوژی باعث افزایش داراییهای کشور و بهبود قدرت تولید اقتصادی آن می شود.
در مجموع شکی نیست که جمهوریخواهان و مشاوران اقتصادی ایشان هنوز به کارایی سیاست کاهش مالیاتها باور دارند.  و خواهند کوشید تا بنوعی دولت جدید را وادار به پذیرش این سیاست کنند. اما اقتصاددانانی مانند آقایان استیگلیتز و کروگمن درباره کارایی چنین سیاستهایی به کرات هشدار داده اند. پاول کروگمن در یادداشت طنزآمیزی نوشت: «گویی گرین اسپن مسوول همه اشتباهات اقتصادی دولت بوش بوده است و کاهش مالیاتها در دولت بوش تنها عامل افزایش تعداد مشاغل قبل از بحران اخیر بوده است. در حالیکه سیاستهای کارآفرین مشابه دولت آقای کلینتون همواره مورد انتقاد بوده است.» شکی نیست که بسته مورد نظر پس از تغییراتی چندی برای اجرا توسط همه گروههای سیاسی پذیرفته خواهد شد. اما همانطور که آقای استیگلیتز میگوید: «این خطر وجود دارد، که کاستن از کارایی این بسته از تاثیر آن بکاهد. و باعث شکست آن بشود.»

*در نوشتن این یادداشت از وبلاگ گرگ منکیو و یادداشت اخیر جوزف استیگلیتز در فاینشنال تایمز استفاده شده است.

* این مطلب برای چاپ ارسال شده است و استفاده از آن بدون ذکر منبع انتشار مجاز نمی باشد.

 

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s