یادداشتهای مجارستان – 4

سفر مجارستان به پایان رسید. بعد از دو هفته تدریس در دانشگاه پانونیا به کلیتون برگشتم. درس دادن سازمانهای صنعتی همیشه لذت بخش است. بخاطر علاقه دانشجویان بیشتر روی بحث collusion و merger کار کردیم.  دو روز کلاس به مرور مقاله های جدید درباره این دو موضوع گذشت. در آخرین روز به بوداپست رفتم، بوداپست شهر بسیار زیباییست و یک روز برایش واقعا کم بود. پیتر شهر را به من نشان داد و اطلاعات خیلی خوبی هم درباره شهر داشت. نکته هایی که می خوانید چیزهایی هستند که برایم جالب بود:

1. بوداپست از دو بخش بودا و پست تشکیل می شود. کاخ ریاست جمهوری و ارک قدیمی شهر، کلیسای سنت استفان و دژ اتریشیها در ارتفاعات بودا قرار دارند. مرکز شهر، بازارهای تجاری، دانشگاههای برزگ شهر، کلیسای جامع و هتلها بیشتر در بخش پست در ساحل مقابل بودا قرار دارند. رود دانوب شهر را به دو بخش تقسیم می کند. 

2. توریسم شهر را فعال کرده است و فعال نگه داشته.  انگار در همه بیست سال گذشته  مجارها در حال  نوسازی ساختمانها و ابنیه تاریخی بوداپست بوده و هستند. بانکهای اروپایی با خرید ساختمانهای زیادی در بخش پست آنها را بازسازی کرده اند و از آنها بعنوان دفتر و شعبه استفاده می کنند. حجم سرمایه گذاریها متنوع هستند. از چندین ده میلیون دلار تا چند صد هزار دلار. پیتر یک ساختمان قدیمی را نشانم داد که در زمان فرانتس یوزف ساخته شده بود تا آپارتمانهایش با اجاره بهای کم به اهالی شهر اجاره داده شوند. یک گروه از دانشجویان شهر بخشی از این ساختمان را خریده بودند و آنرا به یک مهمانسرای دانشجویی تبدیل کرده بودند. خیلی از ساختمانهای چهار طبقه به هتلهای خانوادگی و پانسیون تبدیل شده بودند. با وجود اینکه فصل مسافرتهای توریستی شروع نشده است بسیاری از این هتلها پر بودند.

3. تفاوت ابنیه قرن نوزدهم، قرن بیستم، دوران حکومت کمونیستی و دوره معاصر کاملا آشکار است.  محصول معماری دوره کمونیستی ساختمانهای بدرنگ و چهارگوشی هستند که نه با محیط پیرامونشان همخوانی دارند و نه در آنها از ذوق و سلیقه خبری هست. جواهر بافت شهری ابنیه قرن نوزدهم هستند که هر کدام داستان متفاوتی دارند. یک مرکز خرید در مرکز شرق از مراکز خرید مشابه در پاریس قرن نوزدهم الهام گرفته بود، دیگری تحت تاثیر مدرنیسم کلاسیک ساخته شده بود.

4. مجارها به میراث ادبی خود می بالند، بوداپست پر از مجسمه های شخصیتهای ادبی و فرهنگی تاریخشان است.  کتیبه ها به مجاری تاریخ تولد و فوت این شخصیتها و عناوینشان را اعلام می کنند. در شهر خبری از مجسمه های دوره کمونیستی نیست. این مجسمه ها بلافاصله بعد از فروپاشی بلوک شرق از سطح جمع آوری شده اند. حتی از بنای یادبود جنگ جهانی دوم مجسمه سربازان روسی برداشته شده اند. جالب اینجاست که اولین شهردار بوداپست آزاد، که سال گذشته بازنشسته شد، بعد از جمع آوری این مجسمه ها به کسانی که خواهان نابودی آنها بودند گفته بود «ما هنر را نابود نمی کنیم». همه این مجسمه ها در یک پارک موزه گردآوری شده اند که امروز یکی از جاذبه های اصلی توریستی بوداپست است.

5. دولت فعلی مجارستان محافظه کار است و در حال انجام کارهای عجیب غریب. دولت می خواهد اسم میدان روزولت بوداپست را عوض کند. این میدان که در 1946 به نام روزولت نامگذاری شده است، نوعی ادای احترام دولت وقت مجارستان به متفقین بوده است. در نتیجه همه منتظر یک جنجال دیپلماتیک هستند.  جالبتر از این بحث قانون اساسی مجارستان است. در افسانه ها هست که استفان اول بنیانگذار مجارستان و اولین پادشاه مسیحی آن که از طرف کلیسای کاتولیک قدیس اعلام شده است، در هنگام مرگ تاجش را به مریم مقدس اهداء کرده است. مطابق روایت مجارها مریم مقدس این تاج را پذیرفته است. درنتیجه تاج مجارستان متعلق به مریم مقدس است و او منبع قدرت پادشاهان این کشور و دلیل حقانیت آنها بوده است. دولت فعلی می خواهد این روایت را وارد قانون اساسی کند و اعلام کند که احکام و قوانین دولت مجارها به پشتیبانی مریم مقدس است که نفاذ دارد. من فکر کردم پیتر دارد شوخی می کند!